"دڤێت کوردستانێ لوبیکى نەتەوەیى و نیشتیمانێ ل بەغدا دروست بکەن"
دهۆک-KDP.info- چەند ئەندامێن جڤاتا نوونەرێن عیراقێ یێن کورد دبێژن، دڤێت لایەنێن سیاسى یێن کوردستانێ ب ئێک دەنگ و هەلویست داخوازا ڤەگەراندنا دەڤەرێن دەرڤەیى ئیدارا هەرێما کوردستانێ و مافێن پێشمەرگە و هەمى پێکهاتەیێن کوردستانێ بکەن، کو لوبیکى نەتەوەیى و نیشتیمانێ کوردى دروست ببیت بۆ فشارکرنێ لسەر حکومەتا عیراقێ و ب پلان و ئەنجیدە کار بکەن ژبۆ بدەستڤەئینانا مافێن مللەتێ کورد؟
ژ سالا 2005ێ تا ئەڤرۆکە، دستورێ هەمیشەیى عیراقێ ب شێوەکێ دروست نەهاتیە بجهئینان و حکومەتا عیراقێ پێشلکاریێن دستورى و یاسایى بەرامبەر مافێن چەندین پێکهاتەیێن عیراقێ کریە، د. ئەشواق جاف، ئەنداما جڤاتا نوونەرێن عیراقێ بۆ مالپەرێ فەرمیێ پارتى دیموکراتى کوردستان گۆت:" پەیوەندیێن هەرێما کوردستانێ دگەل حکومەتا عیراقێ گرێدایى گرێبەستەکا یاسایى نە، بەلێ حکومەتا عیراقێ ب چ رەنگا هاریکار نەبوویە بۆ بجهئینانا وێ گرێبەستێ و وى دەستورى، ئەگەر عیراقێ بڤێت وەلاتەکێ دیموکراتى بیت دڤێت هەمى بەندێن دەستورى بکەتە دبوارێ بجهئینانێ دا".
د. ئەشواق جاف دیارکر:" لایەنێن سیاسى ل بەغدا دلاوازن بۆ داخوازکرنا بجهئینانا دستورى، جونکى خەلکێ عیراقێ دەنگ بڤى دەستوریدایە و کورد ژى پشکەکا مەزن بوون ژڤێ دەنگدانێ، ژبەر هندێ داخوازکرنا بجهئینانا دستورى مفایەکێ رەوا و شەرعیێ کوردستانیانە و دادگەها ئیتحادى ژى گوتیە هەمى بەندێن دستورى د ساخن، واتە مادە 140 ژى ئێک ژ وان بەندایە یێن دڤێت بهێتە بجهئینان، دیسان نەبجهئینانا بەندا 140 ڤەدگەریت بۆ برینا بودجەیا هەرێما کوردستانێ و دگەلدا بودجەیا بەندێ 140ێ دستورى، کۆ لوى دەمى مە داخوازا وێ بودجێ نەکر بوو، جونکى هندەک لایەنێن ئوپوزسیون ل هەرێما کوردستانێ دژى پارتى و ئێکەتى راوستیان و هەمى هزرا وان ئەو بوویە کۆ دەستهەلاتا کوردى شەرێ پارەیى دکەن و خەما وان کەرکوک و دەڤەرێن دەرڤەیى هەرێما کوردستانێ نینە".
دکتورایێ بەحسکر، کورد ل بەغدا شەرێ سنۆر و دستورى دکەن، مە گەلەک داخوازا مافێن پێشمەرگە و زیندانیێن سیاسى و ئەنفالبوویان کریە و هەر وەسا مافێن ئاوارا و پەنابەرێن ل هەرێمێ هەین، بەلێ حکومەتا عیراقێ بتنێ تێکدانا ئارامى و ژیارا خەلکێ کوردستانێ و لاوازیا حکومەتا هەرێمێ دڤێت، لدەمەکى دستورى ماف دایە هەرێم و پارێزگەهان ئیدارەیا دەڤەرێن خۆ بکەن، هەروەسا هەمى پلانێن حکومەتێن ئەلمالکى و ئەلعەبادى ب ئیرادا مللەتێ کورد و ب هێزا پێشمەرگەیى هاتنە ژناڤبرن و دووماهیک تشت ئەو بوو سەرەدەرى دگەل هەرێمى وەک پاریزگەهێن عیراقێ بکەن و شەرعیەتا هەرێمێ ژ کوردستانێ وەربگرن بەلێ حکومەتا عیراقێ شکەستن ئینا، جونکى دستورێ عیراقێ ب ئاشکەرایى دانپێدان ب هەرێما کوردستانێ کریە.
ئەشواق جاف خویاکر:" شەرێ داعش و قەیرانا دارایى و حکومەتەکا نوو ژى ل عیراقێ هەبوو، بەلێ پلانا حکومەتا دیتر بجهدئینا، کو وان ریفراندۆم کرە هیجەتا ناکوکیێن دناڤبەرا هەولێر و بەغدا دا، بەلێ دبنیاتدا پلانێن وان دژى هەرێما کوردستانێ دداراشتى بوون و تا نوکە ژى دبەردەوامن، ئەنجامدانا ریفراندۆما سەربەخۆیا کوردستانێ بۆ چەسپاندنا مافێن دەڤەرێن دەرڤەیى هەرێما کوردستانێ گەلەکا گرنگ بوو، جونکى نوکە بەلکە ددەستێ کوردا دایە و ئەڤا ل کەرکوک و شنگال روویدایى دژى بنەمایێن دستورى بوو و ئیدى نەشێن ب ساناهى تەعریبکرنا کوردان بکەن".
د.ماجد شنگالى، ئەندام جڤاتا نوونەرێن عیراقێ بۆ مالپەرێ فەرمیێ پارتى دیموکراتى کوردستان زەلالکر:" دوو خەلەتى ددستورى دا هاتینەکرن، کۆ ناڤێن دەڤەرێن دەرڤەیى ئیدارا هەرێما کوردستانێ کرنە دەڤەرێن ناکوکى لسەر، دیسان ماوەیەک بۆ بجهئینانا بەندێ 140 دەستنیشانکریە، ژبەر هندێ ئەڤ ئالۆزیە پەیدا بووینە، هەر چەندە چ جارا بەندێن یاسایى ددستوریدا ژناڤناجن جونکى دستور نەهاتیە گهورین و وەک خو مایە، دیسان سوننە و شیعەیان و تورکمانا کێشە بو بجهئنانا ڤێ بەندێ دروستکرن".
شنگالى پتر ئاخفت:" نوکە گرنگە ددان و ستاندنێن حکومەتا هەرێمێ دگەل حکومەتا عیراقێ تەکەزێ لسەر ڤەگەراندنا پێشمەرگەیى بۆ دەڤەرێن دەرڤەیى ئیدارا هەرێما کوردستانێ بکەن و بەندا 140 بهێتە بجهئینان، گرنگە کورد بهێز بجنە بەغدا و هەکە بهێز نەجن باشتر پشکدار نەبن و ب تایبەت پارتى و ئێکەتى".
ئەشواق جاف زەلالکر:" ئەو هێزێن کوردى یێن حەز دکر سەرۆک (مەسعود بارزانى) لسەر حوکمى نەمینیت و دژى کوردستانیان ل بەغدا راوستیان داکۆ بێژن بارزانى نەشێت کوردستانێ پرێڤەبەت، نوکە ئەو هێزە بخۆ دگەل هێزێن نیڤدەولەتى ڤەگەریانە دەڤ سەرۆک بارزانى بۆ جارەسەرکرنا ئاریشەیان ل دگەل بەغدا، دیسان دروستکرنا مەزنترین قونسلیەکا دەولەتەکا زیلهێز وەکو ئەمریکا ل هەولێرێ ئاماژەکا مەزنە کۆ هەرێم خودان هێز و ئارامى یە".
جاف داخویانیدا:" ل خولا چوەیا پەرلەمانێ عیراقێ، کوردستانى ئێک دەنگ و هەلویست بووین و حکومەتا عیراق نەشیا پێشلکاریا مافێن کوردستانیان بکەت، بەلێ دڤێ خولا پەرلەمانیدا، جونکى کورد دئێکگرتى نەبووین ل بەغدا هەمى مافێن کوردان ب ئاشکەرایی هاتنە پێشلکرن، ژبەر هندێ دڤێت ب ئێک دەنگ و هەلویست داخوازا ڤەگەراندنا دەڤەرێن دەرڤەیى هەرێمێ و مافێن پێشمەرگە و هەمى پێکهاتەیێن کوردستانێ بکەین، کو لوبیکى نەتەوەیى و نیشتیمانێ کوردى دروست ببیت بۆ فشارکرنێ لسەر حکومەتا عیراقێ و ب پلان و ئەنجیدە کار بکەت".
د. سامى ئەتروشى، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن عیراقێ ل خۆلا چوویى بۆ مالپەرى فەرمیێ پارتى دیموکراتى کوردستان ئاخفت:" نوونەرێن کوردستانیان ل بەغدا کارەکێ مەزن بۆ کوردستانێ بەرامبەر هەر دوو هێزێن شیعە و سوننە کریە، بەلێ وەکى پێدڤى هەمى لایەنێن سیاسیێن کورد دپێشتەڤان نەبوون و مافێن هەرێما کوردستانێ بدەستڤە نەهاتن، ژبەر هندێ کوردستانیان سەرکەفتن ل عیراقێ نەئینایە جونکى د ئێکگرتى نەبووین، دیسان دڤێت ئەم پەیوەندیێن خۆ دگەل ئیران و تورکیا خورت بکەین نەک لایەنەکى بگرین و ئێکى پێشتگوهڤە بهاڤێژین، جونکى ئیران ب رێژەکا زور کنترۆل لسەر عیراقێ هەیە".
دەزگەهێ خانى یێ رەوشەنبیرى و راگەهاندنێ ل دهۆکێ سەر ب دەزگەهێ ناوەندى یێ رەوشەنبیرى و راگەهاندنا پارتى دیموکراتى کوردستان رابوو ب ئەنجامدانا روونشتنەکێ ب هەر سێ ئەندامێن جڤاتا نوونەرێن عیراقێ یێن کورد (د.ئەشواق جاف، د.سامى ئەتروشى، د.ماجد شنگالى).
هەلز عەلى سەلیم
