چ پەیامێك لە كولانەوەی برینەكاندایە؟
كەریم قادر
ئەوەی یەك تۆز كوردایەتی و مرۆڤایەتی رەچاو بكات، ئەستەمە زمانی گۆ بكات باسی قۆناغی شەڕی براكوژی (1994-1998) بكاتەوە، چونكە زەرەرمەندی یەكەم تێیدا میللەتی كورد بوو. قۆناغێك بوو تێپەڕیووە و كولانەوەی ئەو برینە ساڕێژ بووەش بە هیچ كڵۆجێ خزمەت ناكات. ئاوها قۆناغێكیش تەنها بە كورد پەیوەست نییە، لە مێژووی گەلان و دەوڵەتانی جیهاندا نموونەی ئەو شەڕانە زۆرن. ئەو قسەیەشم پاساو هێنانەوە نییە بۆ بە رەوا ناسینی قۆناغەكە، بەلكو لەسەر ئەو بنەمایە سەرچاوەی گرتووە، كە گەلی كوردیش بەشێكە لە كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی و زۆرجار بەرژەوەندییەكان خۆیان دەخەنە سەرووی هەموو پرەنسیپێكەوە.
لەم روانگەیەوە، بە تایبەتی لەم دۆخە هەستیارەی كە عێراق و ناوچەكەی گرتۆتەوە دەبێ كێ هەبێت ئەو جورئەتە بەخۆی بدات ئەو قەتماغە وشك بووەوە لابدات؟ یا بە لابردنی چ قازانجێك بە نەتەوەكەی دەگەیەنێ، كە لەیەك كاتدا هەم دەرفەتی لەپێشە، هەم مەترسی؟ واتە ئەمڕۆ لە هەر كات زیاتر پێویستی بە خۆ ئامادەكردنە نەك گەشانەوەی ژیلەمۆی كوژاوە.
ئەوانەی لە بیانوون، هەمیشە لە خەون و خەیاڵی دووبارەبوونەوەی ئەو قۆناغە نەویستراوەن. هەر بۆیە بێ رەچاوكردن و هەستیاری دۆخەكە بە پێی ویستەكانیان، كە زۆر شەخسین بە دوای كولانەوەی برینەكان و تێكەڵكردنی پرسەكانن. دەنا خۆشیان دەزانن یەك تاكە زیندانی سیاسی بە مانا راستەقینەكەیەوە لە هەرێمی كوردستان بوونی نییە. ئەگەر مەبەست بێسەروشوێنانی قۆناغە نەویستراوەكەیە، هەردوو لایەنە بەشداربووەكە لە رێگەی لیژنەی تایبەت بەو پرسە لە هەوڵی یەكلایكردنەوەن، كە تایبەتە بە خۆیان و كەسوكاری ئەو بێسەروشوێنانە. خۆ ئەگەر مەبەست ئەو تیرۆریست و گومان لێكراوانەیە، كە لە رۆژگارێكدا بوونەتە هۆكاری شەهیدكردنی هاووڵاتیانی مەدەنی و شێواندنی ئارامی و ئاسایشی هەرێمی كوردستان، ئەوەیان پەیوەستە بە دادگاكانی كوردستان و مافی گشتییەوە، هیچ پەیوەندییەكی بە زیندانی سیاسیەوە نییە.
بە دیوێكی دیكە وروژاندنی ئەو پرسە جگە لە دروستكردنی رق و كینە لەناو كۆمەڵگەدا چ سوودێك بە هاووڵاتیان دەگەیەنێ، كە هەر نایانەوێ گوێبیستی ببنەوە؟ یا ئەو پەیامە مرۆڤایەتییە چییە، كە دەیانەوێ بیگەیەنن؟ بە تێڕوانین و بیركردنەوەی ئێمە ئەوانە بۆ خاتری ویستە شەخسیەكانیان خۆشیان لەم نزیكبوونەوە و لێك تێگەیشتنە نایەت، كە خەریكە بە هەوڵ و تێكۆشانی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەكان دێتەدی و ئەو بەستەڵەكە دەشكێنێ، كە بۆ رووبەروبوونەوەی پێشهاتەكان بە هەردوو باری پۆزەتیڤ و نێگەتیڤەوە پێویستییەكی نەتەوەییی و نیشتمانییە. هاوكات بۆتە مایەی خۆشحاڵی هەموو ئەوانەی ئایندەی نەتەوەكەیان بەلاوە گرنگە.
بەو پێودانگەی سەرەوە بێت هەوڵی ئەوانە هەڵگیڕانەوەی ئەو واقیعەیە، كە لە هەرێمی كوردستاندا هەیە، كە جگە لە ناشیرینكردنی وێنەی میللەتەكەیان بۆ بەدیهاتنی ویستی شەخسی خۆیان هیچی دیكە نییە ، چونكە لە بنەڕەتدا نە پەیامێكی مرۆڤایەتییە نە خزمەتێكیش بە دۆخەكە دەگەیەنێ.
