تورکیای نوێ و دابونەریتەکۆنەکان
سەرچاوە. وەتەن
رۆشەن چاکێر
دەتوانین بڵێن کەلەماوەی دەسەڵاتی 10 ساڵەی ئاکەپە داتورکیا گۆڕانکاری زۆری بەخۆیەوە بینیوە ،چەندکەس ولایەنە نزیکەکانی دەسەڵاتی ئاکەپە زۆرحەزیان لەوەیەکە مرۆڤ کاتێک باسی ئەم 10 ساڵە دەکات بڵێت تورکیای نوێ. بتانەوێ ونەتانەوێ لەکاتی وتووێژەکاندابەکارهێنانی وشەی تورکیای نوێ زۆرئاسانترە. بۆنموونەباباسی داواکارییەکەی سەرۆک وەزیرئەدرۆغان بۆگەڕاندنەوەی سزای ئیعدامبکەین.
ئەرێ داواکاری سەرۆک وەزیری تورکیابۆگەڕاندنەوەی ئیعدام وەکوسزایەچۆن دەتوانێت تورکیانوێ بکات؟ یاچۆن دەتوانێت ببێتەهۆکاری پێناسەی تورکیای نوێ؟
یەکێک لەتایبەتمەندییەسەرەکییەکانی تورکیای نوێ شەفاف بوونی بێچوون وچرای دەوڵەتە، لەماوەی ئەم 10 ساڵەدازۆربوتی گەورە لەتورکیاش کابەتایبەتی سوپای تورکیاو دەستوەردانییەکانی لە کاروباری سیاسیدا یەکجار ریشەبڕکراوئەمەیش شتێکیزۆرباشبوو بۆتورکیا. بەڵام لەبەرامبەردالەبوارەکانیوەکوئەمنیەتی قەومی وشەڕی دیژەتیرۆردادەوڵەت خۆی لەهاووڵاتییەکان دەشارێتەوەوهیچ ئامادەنییەلەم بوارانەدالەگەڵ هاووڵاتییەکانی خۆیدا تەنانەت یەک قسەیش بکات و بەرپرسە پایە بەرزەکان لەم بوارانەدا دووبارە دەستیان بە بەکار هێنانی وشەکانی وەکو" مۆڵەت بدەینەئێمەبابۆخۆمان بریاربدەین چوونکە ئێمەبەرپرسی دەوڵەتین ودەزانین کی چییە وچیدەکات. بۆنموونە زیاترلەسالێک بە سەر رووداوە دڵتەزێنەکەی روبوسکیداتێپەڕدەبێت بەڵام تائێستاهیچ کەس نازانێت ئایائە و کەسانەکەبوونەهۆکاری ئەم رووداوەدەستگیرکران، لێپرسینەوەیان لەگەڵداکرا، گیراون یاخۆ سەربەستن، ئایاسزادەدرێن یانا؟
دوور کەوتنەوەی دەوڵەت لەسیاسەتی ئینکار و نکۆڵی کردنی پرسی کورد ئیشارەتێکی دیکەی تورکیای نوێیە. بەڵام بەهۆی پرۆژەیکرانەوەی دیموکراتی کوئەودوورووداوەی کەروویانداجارێکی دیکەتورکیادەستیبەبەکارهێنانی سیاسەتی ئەم نیوکرداری ئەمنیسەبارەتبەپرسی کوردکردوئەمەیش بووبەهۆکاری واز هێنانی زوولەپرۆژەی کرانەوەی دیموکراتیک. ئەوئاڵۆزی وناکۆکییانەی کەلەم چەندمانگەی دواییدارووبەرووی تورکیابوونەتەوەوبەبێچارەسەری ماونەتەوەهیچ شایانی تورکیای نوێنین. لەمبارەیەوەرۆلی چەندناوەندولایەنێکی سیاسی کەبەدەوڵەت دەڵێن باهەڵسووکەوت لەگەڵ کوردەکانداباشبێت و پەکەکە لەناوبەرە، رۆلێکییەک جارگرنگەو دەبێتەهۆکاری نانەوەی ئاژاوە. چوونکەئەم جۆرەستراتیژییانە بەرلەئاکەپەیش زۆرتاقیکرانەوەبەڵام بێجگەلەوەی کەبوونەهۆکاری قووڵترکردنی پرسەکەهیچ سوودێکیان بۆتورکیا نەبوو.
