٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
پارتی دیموکراتی کوردستاننوێبوونەوە ، دادپەروەری ، پێکەوەژیان
کوردستانی

له‌ دیدگای مه‌سروور بارزانییه‌وه‌ کوردستانی خۆبژێو لە ئاسایشی ئاوەوە دەست پێدەکات

سەرچاوە: KDP.info

هەولێر-KDP.info-کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتیی مەسروور بارزانی، یەکێک لە قۆناغە هەرە دژوارەکان لە مێژووی هەرێمدا، کە کردییە ساتێکی نوێبوونەوە و گۆڕانکاریی. لە بەرامبەر فشارە ئابوورییەکان، نادڵنیایی سیاسی، کابینەکە چاکسازی و خۆڕاگری و بەمۆدێرنکردنی لەبری پاشەکشە هەڵبژارد.

لە چاکسازی دیجیتاڵی و شەفافیەتی داراییەوە، هەتا دەگاتە ژێرخانی وزە و پڕۆژەکانی پەروەردە. کارەکانی کابینەی نۆیەم ڕەنگدانەوەی دیدێکی ڕوونن، بۆ بنیاتنانی کوردستانێکی بەهێزتر و پشتبەستوو بەخۆ. ڕێگه‌وبان، نەخۆشخانە، تۆڕی کارەبا و قوتابخانەکان تەنیا پڕۆژە نین؛ ئەوان هێمای سەقامگیری و هیوان، بۆ خەڵک و داهاتوو بنیات نراون.

پەیامی ئەم کابینەیە ڕوونە، "بنیاتنانی ئەمڕۆ بۆ کوردستانی سبەینێ." حکوومەت لە ڕێگەی چاکسازی و داهێنان و یەکڕیزییەوە دەیسەلمێنێت، کە قەیرانەکان دەتوانن ببنە دەرفەت و هەموو ئاڵنگارییەک دەتوانرێت بکرێتە پێشکەوتن.

لەم زنجیرە وتارەدا بە ناونیشانی  "کابینەی نۆیەم: لە قەیرانەوە بۆ دەرفەت" هەر بابەتێک تیشک دەخاتە سەر یەکێک لەم دەستکەوتانە لە سێکتەرێکی دیاریکراودا، کە نیشانی ده‌دات چۆن ئیرادەی بەڕێز مەسروور بارزانی، دیدگای سەردەمێکی نوێیه‌ بۆ هەرێمی کوردستان. 

قەیران چیتر بەربەست نییە — پردێکە بۆ داهاتوویەکی باشتر

باسی یه‌كه‌م: ئاسایشی ئاو

گرینگیی ئاسایشی ئاو، ئاو هەوێنی ژیان و گەشەسەندنە.

بە داننان بە پەرەسەندنی ئاستەنگەکانی کەشوهەوا، کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتیی مەسروور بارزانی، کارکردن لە بواری ئاسایشی ئاوی کردە پێشینەی کارەکانی. دابینکردنی ئاو بووە شتێکی بنەڕەتی بۆ پاراستنی خەڵک و ئابووری و ژینگەی هەرێم و دیدگای کابینەی نۆیەم و خودی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان جەختکردنەوەیە، لەوەی، کە ئاسایشی ئاو کلیلی ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی ئابوورییە. فەلسەفەی پشتی "کوردستانی خۆبژێو لە ئاسایشی ئاوەوە دەست پێدەکات." بۆ بەدیهێنانی ئەم دیدە، حکوومەت ٩ به‌نداوی دروست كردووه‌، به‌ بڕی ٢٦.٥٧ ملیار دینار كه ٢٥٢.٨ ملیۆن مه‌ترسێجا ئاو گل ده‌ده‌نه‌وه، كه بریتین له به‌نداوه‌كانی (دوین، به‌ بڕی ٨٨ملیار دینار، كه ١٠٠ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌) و (به‌نداوی گۆمه‌سپان به‌ بڕی ٩٥ ملیار دینار ٩٧ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌)، و (به‌نداوی دێوانه به‌ بڕی ٢ملیار دینار كه ٢١ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌)، لەگەڵ (به‌نداوی به‌ستۆره ٢٣ملیار دینار كه ٢٠ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌)، و (خنس ٩.٢ ملیار دینار و ٧ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌) و (به‌نداوی ئاقوبان ٨.١ ملیار دینار به‌بڕی ٢.٦ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌)،  (به‌نداوی تووره‌جار  ٥.٨ ملیار دینار كه ٢ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌) و (به‌نداوی شه‌وگێر ٥.٦ ملیار دینار و ٢ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه)، و (به‌نداوی چه‌مرگه ٤.٤ ملیار دینار و ١.٢ ملیۆن مه‌تر سێجا ئاو گل ده‌داته‌وه‌).

ئه‌مه جیا له‌وه‌ی ٢٣ پۆندی ئاوی لە سەرانسەری هەرێم له‌ كابینه‌ی نۆیه‌مدا دروست کراون. و  ٥٨ پۆند له‌ جێبه‌جێكردندان، هەروەها ئاوی پاکی بۆ شارەکان و شارۆچکەکان ڕاكێشا. ئەم پڕۆژانە، ڕێگری لە لافاو دەکەن، بەسوودن بۆ کشتوکاڵ و دەستڕاگەیشتن بە ئاوی پاک. دڵنیابوون لەوەی، کە هەموو کۆمەڵگە سوودمەندە لە سەرچاوە ئاوییە متمانەپێکراوەکان. ئه‌مه جیا له‌وه‌ی پڕۆژه‌كانی گه‌یاندنی ئاوی پاك، بۆ هاووڵاتیان له‌ كابینه‌ی نۆیه‌م گه‌وره‌ترین ده‌ستكه‌وتی به‌ده‌ستهێناوه‌، له‌ كۆی ٧ پڕۆژه‌ی گرینگی ستراتیژی له‌بواری ئاودا ڕۆژانه ٨٥٢ هه‌زار مه‌تر سێجا ئاوی پاك، بۆ خه‌ڵكی كوردستان دابین ده‌كرێت، كه گرنگترین پڕۆژه‌كان بریتین له (پرۆژه‌ی ئاوی فایده-دهۆك به‌ گوژمه‌ی ٥٠ ملیار دینار و له ١٠٠٪ ی پڕۆژه‌كه ته‌واو بووه ڕۆژانه ٧٢ هه‌زار مه‌تر سێجا ئاو دابین ده‌كات)، و (پرۆژه‌ی ئاوی ئاكرێ ٤١.١ ملیار دینار ٪٥٥ی ته‌واو بووه و بڕی ٧٢ هه‌زار مه‌تر سێجا ئاو دابین ده‌كات) و (پرۆژه‌ی ئاوی ڕانیه-چوار قوڕنه‌-حاجیاوا ٣٦.٧ ملیار دیناری تێچوو بووه و له ٧٠٪ ی ته‌واوبووه‌) و (پرۆژه‌ی ئاوی ده‌ربه‌ندیخان به‌ گوژمه‌ی ٢٥ ملیار دینار و له ٥٨٪ی ته‌واو بووه كه ڕۆژانه ٢٤ هه‌زار مه‌ترسێجا ئاو دابین ده‌كات).

له‌ هه‌مان كاتدا، یه‌كێك له گه‌وره پڕۆژه‌كانی حكوومه‌تی هه‌رێم، له ئاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه‌ ده‌گمه‌نترین پڕۆژه‌یه‌ (پڕۆژه‌ی فریاگوزاریی ئاوی خێرای هه‌ولێر، كه به‌گوژمه‌ی ٧٢٠ ملیار دینار قۆناغی یه‌كه‌می ته‌واو بووه و قۆناغی دووه‌می له ته‌واوبووندایه، بڕی ٤٨٠ هه‌زار مه‌تر سێجا ئاو دابین ده‌كات)، و (پڕۆژه‌ی ئاوی قوشته‌په به‌بڕی ٢٢٢ ملیار دینار كه ٦٥٪ی ته‌واو بووه‌) و (پڕۆژه‌ی ئاوی گۆپته‌په-چه‌مچه‌ماڵ کە بە بڕی ١٠١ ملیار دینار له‌ جێبه‌جێكردندایه، كه بڕی ٦٠ هه‌زار مه‌تر سێجا ئاو دابین ده‌كات.

هه‌روه‌ها پڕۆژه‌ی تۆری ئاوی هه‌ولێر، كه به‌ بڕی ٢٥ملیار دینار له ١٠٠٪ی پڕۆژه‌كه ته‌واو بووه.

پڕۆژه‌ی گه‌یاندن و دانانی تۆڕی ئاو بۆ ٥١ گوندی ده‌ڤه‌ری بارزان به‌ بڕی ٣٠.١ ملیار دینار له ٪٨٥ ی پڕۆژه‌كه ته‌واو بووه له‌گه‌ڵ پڕۆژه‌ی ئاوی پیرمام و ده‌وروبه‌ری به‌ بڕی ٣٤.٧ ملیار دینار له ١٠٠٪ی پڕۆژه‌كه ته‌واو بووه‌.

كۆی گشتیی ئه‌م ئامارانه، پێمان دەڵێن، كه له‌ كابینه‌ی نۆیه‌مدا ژێرخانێكی به‌هێزی ئاسایشی ئاو دانراوه، كه به‌شێكه له پلانی ستراتیژی سه‌رۆكوه‌زیران بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی گۆڕانكاریی كه‌شوهه‌وا و ڕزگاركردنی كوردستان له كه‌مئاوی.

 

نووسینی: دكتۆر عرفان عه‌زیز

 

هەواڵی پەیوەندیدار