Waşnton nexşeya nû ya cîhanê li gel dewleta Kurdistana mezin aşikira dike

Rojnameya Niyoyork taymiz ya emirîkî û berbelav pêşibîniya peydabûna Kurdistana mezin dike, di navbera welatên pêgehiştî li ser nexşeya cîhanê yanû, rojnameya navibirî diyarkirî ye di rapurtekê da li jêr nav winîşanên (cîhana nû), ku têda diyar kirî ye hindek welatên nû dê peydabin li despêka çaxê 21 zêdebarî yekgirtina hindek welatên dî bi kiyanekê yekgirtinê.

Rojnameyê herwesa diyakirî ye, peydabûna dewleta Kurdistana mezin di navbera welatên nû de li salên bihêt da, dîsan runikir, vekêşana leşikirê emirîkî ji Îraqê sinterekê lawaz lipaş xwe hêlan bo wergirtina biriyaran li Bexda, zêdebarî pêşibîniyên şerekê naxweyî li welatê Sûriya, lewra piştevaniya danan nexşekê nû yê siyasî li deverê tiştekê fer û pêdivî ye).

Hevdem rojnameyê amajeda hindê, (eve delîveka bê wêneye ku careka dî dubare nabe pitir ji 300 hezar salên dîruka kurdan, dupatkir, pêşibîniyên mezin li dor peydabûna dewleta kurda ya serbixû dihêne meydanê).

Di nivîsîna wê raportê da amajedaye, (hebûna kurdan li bakurê Îraqê û bilindkirina alayê Kurdistanê li deverên akincîbûna kurdan, kurdên Îraqê şiyayne girêbestên petrolê li gel mezine kompaniyên cîhanî îmza bikin).

Kurdistana mezin îdiyemekê siyasî neteweya kurdan bo deverên akincîbûna kurdan ku cugrafiyeka here mezin bixuve digire û bikardînin ku çiwar welatên hene, Kurdistan çar parçeye li welatê Turkiya dibêjnê Kurdistana tukiriya û îranê dibêjnê Kurdistana îranê û Îraqê dibêjnê Kurdistana Îraqê û Kurdistana Sûriya, zêdebarî hindek deverên biçûk li sinurên jêriya ermîniya.

Zimanê kurdî di çarçovê komeka zimanên arî dihêt wekî zimanê, (kurdî û farisî û piştunî û tacîkî û hindek zimanên dî, ku bine liqek ji malbata xêzana hindwuropî ya ji zimanê sinskirîtî ya arî derkeftî, û peyva Kurdistan ji du parçeyan pêkidhêt, yaêkê kurd ku ji milletê kurdî hatî ye wergirtin û ya dwyê stan anku welatê kurdan.

Ev welate bi dirêjahiya dîrokî bi welatê kurdan hatî ye niyasîn, di serdemên şarstanî ya dinavbera her dû rûbarên Îraqê da, ku gelek nav lê hatine danan belê merem herêkbûy, sumeriyan digotê (kura kutîwim) anku edirê (kurada), serdemê aSûriyan di gotê (kurtî) û serdemê babliyan digotê (Kardu) û serdemê egirîga digotinê (kardutşwî) û rumaniyan digotê (Kurdirîn) û ereban digotinê (herêma çiya).

Peyva Kurdistan wek îdiyemê cugrafî bo cara yekê li çaxê (12) yê zaynî li serdemê silcuqiyan hatî ye bikarînan, demê sultanê silcuqî (aq sincir) yê pişka rojavay ji herêma çiyan êxistî ye bin desthelata wîlayeta (Silêman şah) û navê wê kirî ye (Kurdistan), evê wîlayetê deverên ayzirbîcan û lurstan û deverên sûne û dînur û hemdan û kirmanşah zêdebarî deverên rojavaya çiyayê zagirus û deşta şehrezur û kwîsnceq bixuve digirtin.

Sebaret hejmara serjimêriya kurdan, boçûnên cuda cuda hene, di navbera (35 heta 45) miliyon kesan bi rêjeya 30 heta35 % li welatê Turkiyane, anku (15 heta 20 miliyon kurd lê hene, îranê 10 heta 15 miliyon kurd lê hene anku bi rêjeya 15 heta 20 %, li Îraqê (6 heta 7 miliyon kurda hene, anku bi rêjeya (10%), li welatê Sûriya (2 heta 3 miliyon kurd lê akincî ne û ya mayî li welatê ermîniyayê ne

 

evro