نێچیرڤان بارزانى: هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌رفه‌تى كۆتایین بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ى ڕێڕه‌وى حوكمڕانى له عێراق
هەولێر-KDP.info- لە کۆبوونەوەیدا لەگەڵ ده‌رباره‌ى پێكهێنانى حكوومه‌تى داهاتووى عێراق، نێچیرڤان بارزانى، جه‌ختى كرده‌وه كه، بۆ ئه‌مڕۆى عیراق ناكرێت بیر له حكوومه‌تى زۆرینه بكرێته‌وه. سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، سه‌باره‌ت به پرسى یه‌كڕیزى و یه‌كهه‌ڵوێستیى لایه‌نه‌كانى هه‌رێمى كوردستانیش ڕایگه‌یاند: ئه‌گه‌ر له ناوخۆى هه‌رێمى كوردستان بیروبۆچوون و هه‌ڵوێستى جیا و كێشه‌ش هه‌بێت، به‌ڵام كه پرسه‌كه هاته سه‌ر كێشه‌كانى هه‌ولێر و به‌غدا، لایه‌نه كوردستانییه‌كان یه‌كهه‌ڵوێست ده‌بن له‌پێناو دابینكردنى ئاینده‌یه‌كى گه‌شتر بۆ هه‌رێمى كوردستان. هه‌روه‌ها گوتى: ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه به ده‌رفه‌تى كۆتایى ده‌بینن بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ى ڕێڕه‌وى حوكمڕانى له عێراق.
نیوه‌ڕۆى ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 8ى ئایارى 2014، سه‌رۆكوه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان، نێچیرڤان بارزانى پێشوازى له شاندێكى یه‌كیەتیى ئه‌ورووپا كرد كه له ژماره‌یه‌ك باڵیۆزى وڵاتانى یه‌كیەتیى ئه‌ورووپا له عیراق پێك هاتبوو.
له كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا كه عیماد ئه‌حمه‌دی جێگرى سه‌رۆكوه‌زیران ئاماده‌ى بوو، سه‌ره‌تا باڵیۆزى یه‌كیەتیى ئه‌ورووپا له عێراق و سه‌رۆكى شانده‌كه، یانا هایپاشكۆڤا، پوخته‌یه‌كى له‌سه‌ر ئامانجى سه‌ردانیان بۆ هه‌رێمى كوردستان پێشكه‌ش كرد و خۆشحاڵیى خۆى نیشان دا كه پێكه‌وه وه‌كوو باڵیۆزانى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا هاتوونه‌ته سه‌ردانى هه‌رێمى كوردستان و له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیران كۆ ده‌بنه‌وه بۆ ئه‌وه‌ى له نزیكه‌وه گوێبیستى دید و بۆچوون و سیاسه‌ت و هه‌ڵوێسته‌كانى هه‌رێمى كوردستان بن له‌م قۆناغه‌ى ئێستاى عیراق؛ تا تێگه‌یشتنى باشتریان هه‌بێت له دۆخى ئێستا و چاوه‌ڕوانكراوى عیراق.
پاشان پیرۆزبایى سه‌ركه‌وتنى هه‌ڵبژاردنه‌كانى كرد و ڕایگه‌یاند سه‌ركه‌وتنى هه‌ڵبژاردنه‌كان و پرۆسه‌ى ده‌نگدان مایه‌ى خۆشحاڵیى ئه‌وان و یه‌كێتیى ئه‌ورووپا بووه و ڕوونى كرده‌وه كه له‌وه تێده‌گه‌ن ئه‌گه‌ر له ڕووى ته‌كنیكى و پرۆسه‌ى جیاكردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌كان و ژماردنه‌وه هه‌ندێ كێشه هه‌بووبێت، به‌ڵام ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردن ده‌ریخست كه گه‌لانى عیراق په‌رۆشن بۆ پرۆسه‌ى دیموكراسى و ئه‌وان له نزیكه‌وه چاودێریى پرۆسه‌كه‌یان كردووه و هه‌ڵبژاردنه‌كان ڕاسته‌قینه بوون و له كاتى خۆیاندا به‌پێى ده‌ستوو كراون.
هه‌روها جه‌ختى له‌وه كرده‌وه كه به‌ر له كۆتایى مانگى شه‌شى داهاتوو؛ ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانى ده‌ره‌وه‌ى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا كه نوێنه‌رایه‌تیى بیست و هه‌شت وڵاتى ئه‌ورووپا ده‌كه‌ن؛ كۆ ده‌بنه‌وه بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ عیراق و ئاینده‌ى عیراق، بۆیه ئه‌م سه‌ردانه‌یان زۆر گرنگه تا له نزیكه‌وه ئاگادار بن و بتوانن ڕاپۆرتى خۆیان ئاماده بكه‌ن و په‌یامه‌كانى ئه‌مڕۆ به بیست و هه‌شت پایته‌ختى ئه‌ورووپا بگه‌یه‌ننه‌وه. ڕوونیشى كرده‌وه كه سه‌ردانیان بۆ هه‌رێمى كوردستان نیشانه‌ى پابه‌ندى و په‌یوه‌ندییانه له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستان و پشتگیریى له پره‌نسیپه سه‌ره‌كییه‌كانى وه‌ك دیموكراسى و ده‌ستوور و سه‌روه‌ریى یاسا و مافه‌كانى مرۆڤ ده‌كه‌ن.
لاى خۆیه‌وه نێچیرڤان بارزانى تێڕوانینى خۆى سه‌باره‌ت به هه‌ڵبژاردنه‌كان خسته ڕوو و خۆشحاڵى به سه‌ركه‌وتنى پرۆسه‌ى هه‌ڵبژاردن نیشان دا كه خه‌ریكه ده‌بێته كو‌لتوورێك و هاووڵاتیان مافى خۆیان به كار ده‌هێنن و له ئاراسته‌كردنى سیسته‌مى حوكمداریدا به‌شدار ده‌بن، هه‌روه‌ها ڕۆژ له دواى ڕۆژ و پرۆسه دواى پرۆسه گه‌لانى هه‌رێمى كوردستان زیاتر ده‌رك به بایه‌خ و گرنگیى به‌شداریى خۆى له‌م پرۆسه‌یه‌دا ده‌كه‌ن. ڕوونیشى كرده‌وه كه ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه ده‌رفه‌تێكه هاتووه‌ته پێش، به‌ڵام تا ڕاگه‌یاندنى ئه‌نجامى كۆتاییى ده‌نگدان و ده‌سپێكردنى پرۆسه‌ى گفتوگۆكان؛ وێنه‌كه زۆر ڕوون نییه ئاخۆ به چ ئاراسته‌یه‌كدا ده‌ڕوات. ده‌رباره‌ى په‌یوه‌ندى و كێشه‌كانى هه‌ولێر و به‌غدا و پرسى بودجه‌ش، سه‌رۆكوه‌زیران ئاماژه‌ى دا كه بڕینى بودجه و مووچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێمى كوردستان له لایه‌ن به‌غداوه، چاوه‌ڕوانكراو نه‌بوو.
ده‌رباره‌ى پێكهێنانى حكوومه‌تى داهاتووى عیراقییش نێچیرڤان بارزانى جه‌ختى كرده‌وه كه بۆ ئه‌مڕۆى عیراق ناكرێت بیر له حكوومه‌تى زۆرینه بكرێته‌وه، چونكه ته‌نها چاره‌سه‌ر بۆ كێشه‌كانى عیراق ئه‌وه‌یه هاوبه‌شى بدۆزرێته‌وه بۆ به‌شداریى پێكهاته سه‌ره‌كییه‌كان له پرۆسه‌ى سیاسیدا، به تایبه‌تى كه ئێستا به پێى ده‌ستوور سیسته‌مى فیدرالى له عیراق هه‌یه.
سه‌رۆكوه‌زیران سه‌باره‌ت به پرسى یه‌كڕیزى و یه‌كهه‌ڵوێستیى لایه‌نه‌كانى هه‌رێمى كوردستانیش ڕایگه‌یاند: ئه‌گه‌ر له ناوخۆى هه‌رێمى كوردستان بیروبۆچوون و هه‌ڵوێستى جیا و كێشه‌ش هه‌بێت، به‌ڵام كه پرسه‌كه هاته سه‌ر كێشه‌كانى هه‌ولێر و به‌غدا، لایه‌نه كوردستانییه‌كان یه‌كهه‌ڵوێست ده‌بن له‌پێناو دابینكردنى ئاینده‌یه‌كى گه‌شتر بۆ هه‌رێمى كوردستان. هه‌روه‌ها گوتى: ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه به ده‌رفه‌تى كۆتایى ده‌بینن بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ى ڕێڕه‌وى حوكمڕانى له عیراق.
له‌سه‌ر پرسى نه‌وتیش دووپاتى كرده‌وه كه سیاسه‌تى نه‌وتیى هه‌رێمى كوردستان له چوارچێوه‌ى پابه‌ندبوون به ده‌ستوور و پاراستنى به‌رژوه‌ندییه‌كانى هه‌رێمى كوردستاندایه، بۆیه هه‌رێمى كوردستان سووره له‌سه‌ر موماره‌سه‌كردنى مافه ده‌ستوورییه‌كانى خۆى. هه‌روه‌ها عیماد ئه‌حمه‌د جێگرى سه‌رۆكوه‌زیرانیش دووپاتى كردوه ئه‌وه‌ى هه‌رێمى كوردستان له پرسى نه‌وتدا كردوویه‌تى؛ له چوارچێوه‌ى مافه ده‌ستوورییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان و مافى هاوبه‌شیى ڕاسته‌قینه‌دایه له عیراق بۆ مسۆگه‌ركردنى هاوبه‌شى له ده‌سه‌ڵات و داهاتدا، به‌ڵام به‌غدا ئه‌و هاوبه‌شییه‌ى په‌یره‌و نه‌كردووه.
ڕه‌وش و بارودۆخى پارێزگاى ئه‌نبار و ڕه‌وشى ئاوه‌ركانى ئه‌و ناوچه‌یه و په‌نابه‌رانى سووریا له هه‌رێمى كوردستان؛ لایه‌نێكى دیكه‌ى دیاره‌كه بوو كه تیایدا وێڕاى ستایشكردنى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان بۆ داڵده‌دان و هاوكاریكردنى په‌نابه‌ران، شاندى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا ڕایانگه‌یاند له ماوه‌یه‌كى نزیكى داهاتوودا ئۆفیسى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا بۆ هاریكاریى مرۆیى له هه‌رێمى كوردستان ده‌ست به كاره‌كانى ده‌كات؛ تا بتوانێت هاوكاریى ئاواره‌كان و په‌نابه‌ران بكات.
له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا ژماره‌یه‌ك له باڵیۆزانى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا چه‌ندین پرسیار و ڕا و سه‌ره‌نجیان له‌باره‌ى كێشه‌كاتى هه‌ولێر و به‌غدا و پرسى پێكهێنانى كابینه‌ى هه‌شته‌مى هه‌رێمى كوردستانه‌وه خسته ڕوو.
له كۆتاییدا نێچیرڤان بارزانى سوپاسى ئه‌م سه‌ردانه‌ى باڵیۆزانى یه‌كێتیى ئه‌ورووپاى كرد كه به‌م شێوه‌یه پێكه‌وه هاتوون بۆ ئه‌وه‌ى باشتر و له نزیكه‌وه ئاگادارى پرسه‌كان و سیاسه‌ت و هه‌ڵوێست و كێشه‌كانى نێوان هه‌رێم و عیراق ببن. دووپاتیشى كرده‌وه كه هه‌رێمى كوردستان خوازیارى به‌هێزكردن و پته‌وكردنى بنه‌ماكانى دیموكراسى و په‌ره‌پێدانى دامه‌زراوه‌كانه، له‌مڕووه‌شه‌وه پێویستى به پشتیوانیى به‌رده‌وامى یه‌كێتیى ئه‌ورووپا هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ى بتوانێت ئه‌و ئامانجانه به‌دى بهێنێت كه خه‌باتى بۆ كردووه.
