٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
پارتی دیموکراتی کوردستاننوێبوونەوە ، دادپەروەری ، پێکەوەژیان
کوردستانی

دەقی یاسای ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێم

سەرچاوە: KDP.info

بە ناوی خودای بەخشندە و میهرەبانه‌وه‌
بە ناوی گەلەوە
پەرلەمانی كوردستان - عێراق
پشت بە حوكمەكانی بڕگە (1) ـی ماددەی (56) و ماددە (53)ـی یاسای ژمارە (1)ـی ساڵی 1992ـی هەمواركراو و لەسەر ئەوەی كە ئەنجوومەنی وەزیران بەرچاوی خستووە، پەرلەمانی كوردستان - عێراق لە دانیشتنی ئاسایی ژمارە (11)ـی رۆژی 2/5/2011ـدا بڕیاری دانانی ئەم یاسایەی دا:

یاسای ژمارە (4)ـی ساڵی 2001
یاسای ئەنجوومەنی ئاساییشی هەرێمی كوردستان - عێراق
ماددەی یەكەم:

مەبەست لەو زاراوەوە و دەستەواژانەی دادێ، واتاكانی بەرامبەریانە بۆ مەبەستی ئەم یاسایە:

یەكەم: هەرێم: هەرێمی كوردستان - عێراق .

دووم: سەرۆكی هەرێم: سەرۆكی هەرێمی كوردستان -عێراق.

سێیەم: ئەنجوومەن: ئەنجوومەنی ئاساییشی هەرێم.

چوارەم: راوێژكار: راوێژكاری ئاساییشی هەرێم.

پێنجەم: ئاساییشی هەرێم: پاراستنی هەرێمی كوردستان -عێراق لە هەڕەشەی دەرەكی و ناوخۆ.

ماددەی دووەم:
یەكەم: بە گوێرەی ئەم یاسایە، ئەنجوومەنێك بە ناوی (ئەنجوومەنی ئاساییشی هەرێمی كوردستان)ـەوە دادەمەزرێت و بە سەرۆكی هەرێمەوە گرێ دەدرێت و پێك دێت لە:
1-دەزگای ئاساییشی هەرێم.

2-بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی هەواڵگریی سەربازی.
3-ئاژانسی پاراستن و زانیاری.

دووەم: ئەنجوومەن پلانی بۆ سیاسەتێكی یەكگرتووی ئاساییش دادەڕێژرێت و رێكی دەخات و هەماهەنگی لە نێوان تێكڕای دەزگاكانی پێوەندیدار بە دی دەهێنێت.

ماددەی سێیەم:
ئامانجی ئەم یاسایە دانان و داڕشتنی بنەماكانی ئاساییشی هەرێمە لە رێی:

یەكەم: مسۆگەركردنی ئاساییش و ئارامی لە هەرێمدا.

دووەم: پاراستنی بنەما و پرەنسیپەكانی دەستووری و یاسایی هەرێم.

سێیەم: كۆكردنەوە و شیكردنەوەی زانیاری و هەڵسەنگاندنی هەر هەڕەشەیەك بۆ سەر ئاساییشی هەرێم.

چوارەم: ئاڵوگۆڕكردنی زانیاری لە نێوان دەزگاكانی تایبەتمەند لە هەرێم و حكوومەتی فیدراڵدا.

پێنجەم: ئاڵوگۆڕكردنی تۆمەتبار و تاوانباران و رادەستكردنی كێشەكانیان لە نێوان دەزگاكانی ئاساییشی فیدراڵ و هاوشێوەكانیان لە هەرێمدا، بە گوێرەی میكانیزمێك كە بە پێڕۆ دیاری دەكرێت.

شەشەم: پاراستنی ئاساییشی ئابووریی هەرێم بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنانی پێوەندیدار.

حەوتەم: پاراستنی ئاساییشی هەرێم لە بوارەكانی تاوانە مەترسیدارەكان و تاوانە بەرنامەبۆداڕێژراوەكان و تاوانی ماددەی هۆشبەر و تەزویركردنی دراو و گەندەڵیی كارگێڕی و دارایی و شۆردنەوەی سامان، بە گوێرەی ئەو یاسایانەی لە هەرێمدا كاریان پێ دەكرێت.

هەشتەم: پاراستنی سیستەمی زانیاری لە هەرێمدا.
نۆیەم: بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر بە گوێرەی ئەو یاسایانەی لە هەرێمدا كاریان پێ دەكرێت.

دەیەم: بەرەنگاربوونەوەی كاری سیخوڕی بە گوێرەی ئەو یاسایانەی لە هەرێمدا كاریان پێ دەكرێت.

یازدەیەم: پاراستنی ئاساییشی پێوەندیكردن.

دوازدەیەم: پاراستنی ئاساییشی فڕۆكەخانە و دەروازە سنوورییەكان لە هەرێمدا.

سێزدەیەم: هەماهەنگیكردن لەگەڵ لایەنە پێوەندیدارەكان بۆ پاراستنی ئاساییشی كەسایەتیی فەرمی لە كاتی پێویستدا.

چواردەیەم: هەماهەنگیكردن لەگەڵ لایەنانی پێوەندیدار بۆ بەدواداچوونی كاروباری پەنابەران و ئاوارە و بیانییانی نیشتەجێی هەرێم.

پازدەیەم: پاراستنی ئاساییشی خۆراك و تەندروستی لە هەرێمدا بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنی پێوەندیدار.

شازدەیەم: پاراستنی ئاساییشی وزە و دەزگا ژیارییەكان.

حەڤدەیەم: هەماهەنگیكردن لەگەڵ لایەنی پێوەندیدار بۆ پاراستنی ئاساییشی رێكخراوی نێودەوڵەتی و نێردەی دیپلۆماتی و كۆنسووڵخانەكان لە هەرێمدا.

هەژدەیەم: مسۆگەركردنی ئاساییشی بارەگا و پێكهاتەكانی پێشمەرگە و كۆكردنەوەی زانیاریی هەواڵگری و مەیدانی و ستراتیژی و هەڵسەنگاندنیان.

ماددەی چوارەم:
یەكەم: ئەنجوومەن راوێژكارێكی دەبێت، لە لایەن سەرۆكی هەرێمەوە بە پلەی وەزیر دادەمەزرێت، كە دەزگاكانی سەر بە ئەنجوومەن بەڕێوە دەبات و سەرپەرشتییان دەكات و هەروەها هەماهەنگیان لە نێواندا دەكات، كە جێگرێكی دەبێت و بە گوێرەی ئەو دەستەڵاتانەی پێی دەدرێت، لە بەجێگەیاندنی ئەركەكانیدا یاریدەی دەدات.

دووەم: بەرپرسی ئەو دەزگایانەی لە ماددەی دووەمی ئەم یاسایەدا هاتوون، دەبنە ئەندام لەم ئەنجوومەندا و سەرۆكی هەرێمیش بۆی هەیە لە حاڵەتی ئاسایی و پێویستدا كەسان یان دەزگای دیكەی بۆ زیاد بكات یان بانگهێشتی ئەنجوومەن بكرێن.

سێیەم: تەرخانكردنی بودجەی ئەنجوومەنی ئاساییشی هەرێم لە نێو بودجەی گشتیی هەرێمدا.
ماددەی پێنجەم:

یەكەم: ئەنجوومەن رێكار و رێساكانی رەفتاری وەزیفی و مەشقی تایبەتمەندی كادیرانی دادەڕێژێت.

دووەم: ئەنجوومەن كار و پەیكەری ئەو دەزگایانەی ناویان لە ماددەی دووەمی ئەم یاسایەدا هاتووە، بە پێڕۆو یان بە یاسا، بە گوێرەی پێوەندی دەزگاكە بە لایەنانی پێوەندیدارەوە دیاری دەكات.
سێیەم: بە یاسایەكی تایبەت ئەرك و ماف و حاڵەتی بەرزەفتكاریی ئەفسەران و كارمەندان لەو دەزگایانە رێك دەخرێت كە لە ماددەی دووەمی ئەم یاسایەدا هاتوون.

ماددەی شەشەم:
راوێژكار بۆی هەیە رێنمایی پێویست بۆ جێبەجێكردنی حوكمەكانی ئەم یاسایە دەربكات.
ماددەی حەوتەم: كار بە دەقی هیچ یاسا یان بڕیارێك ناكرێت كە لەگەڵ حوكمەكانی ئەم یاسایەدا ناكۆك بێت.
ماددەی هەشتەم:
پێویستە لایەنانی پێوەندیدار حوكمەكانی ئەم یاسایە جێبەجێ بكەن.
ماددەی نۆیەم:
ئەم یاسایە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە رۆژنامەی فەرمیی (وەقایعی كوردستان)ـدا، جێبەجێ دەكرێت.
محەممەد قادر عەبدوڵڵا
(د. كەمال كەركووكی)
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان_عێراق
هۆیەكانی دەرچوون
بە مەبەستی دانان و داڕشتنی بنەماكانی ئاساییشی هەرێم و ئامانجەكانی و روون كردنەوەی پێكهاتە تایبەتەكانی ئەنجوومەن و چۆنیەتیی بەجێگەیاندنی ئەركەكانی، ئەم یاسایە دەرچووێندرا.
تێبینی: ئەم یاسایە بە بڕیاری ژمارە 14ـی ساڵی 2011 لە لایەن بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستانەوە دەرچووێنرا.

هەواڵی پەیوەندیدار